مروری جامع بر روش‌ها و کاربردهای تولید نانوامولسیون زعفران

زعفران (Crocus sativus L.)، یکی از ارزشمندترین ادویه‌های جهان است که به دلیل رنگ، عطر، طعم و فعالیت‌های بیولوژیکی متنوع خود به طور گسترده شناخته شده است. ترکیبات زیست فعال اصلی آن، به ویژه کروسین‌ها، کروستین، پیکروکروسین و سافرانال، فعالیت‌های آنتی‌اکسیدانی، ضدالتهابی، محافظت‌کننده عصبی، ضدمیکروبی و سایر فعالیت‌های امیدوارکننده را نشان داده‌اند. با این حال، کاربرد عملی مواد زیست فعال زعفران به دلیل حساسیت آنها به تخریب، پایداری محدود در طول فرآوری و ذخیره‌سازی، و برای برخی ترکیبات، حلالیت آبی و فراهمی زیستی ضعیف، محدود شده است. بنابراین، سیستم‌های نانوکپسولاسیون مبتنی بر نانوامولسیون و سیستم‌های مرتبط با آن برای بهبود پراکندگی، محافظت، پایداری و رسانش مورد بررسی قرار گرفته‌اند. این بررسی رویکردهای پرانرژی و کم‌انرژی مورد استفاده برای فرموله کردن نانوامولسیون‌های حاوی زعفران را بررسی می‌کند و آنها را با سایر سیستم‌های نانوحامل که مستقیماً با رسانش زیست فعال زعفران مرتبط هستند، مقایسه می‌کند. این مقالات بر اساس مکانیسم تولید، نوع حامل، کاربرد و سطح شواهد تجربی، با توجه ویژه به پارامترهای فرمولاسیون، عملکرد فیزیکوشیمیایی، پایداری، رهایش، اثرات بیولوژیکی، کاربردهای غذایی و محدودیت‌های افزایش مقیاس، سازماندهی شده‌اند. مطالعات اولیه اخیر، بررسی‌ها و مقالات ثبت اختراع مرتبط برای شناسایی پیشرفت‌های فناوری و شکاف‌های باقی‌مانده در نظر گرفته شدند. به‌طورکلی، شواهد، نانوکپسولاسیون را به‌عنوان یک استراتژی امیدوارکننده تأیید می‌کنند، اما نتایج مشاهدات به‌طور قابل‌توجهی بین کاربردهای غذایی، دارویی و پیش‌بالینی متفاوت است و ادعاهای مربوط به بهبود فراهمی زیستی، دارورسانی هدفمند، ایمنی یا اثربخشی بالینی باید طبق مدل تجربی مورد استفاده تفسیر شود.